Mevduat Faiz Oranları

Mevduat faizi, anapara üzerinden belirli bir oranda ve vadede paranın bağlanması durumunda vade sonunda elde edilecek faiz getirisidir.

Popüler Mevduat Hesapları

Günlük Mevduat Faiz Oranları Aşağıdaki Gibidir.

Seçilen para birimine uygun mevduat faiz oranı bulunamamıştır.

Mevduat faizi, sermayenin belirli bir süre için bankaya yatırılması ve önceden anlaşılan faiz oranını vade sonunda getiri olarak elde etmesidir. Mevduat gelirlerinde faiz, brüt faiz ve net faiz olarak ikiye ayrılır. Brüt faiz oranı genellikle bankalar tarafından telaffuz edilen, stopaj dahil olduğu faiz oranıyken, net faiz getirisi ise toplam faiz geliri üzerinden alınacak vergilerin düşmesi ile birlikte sermaye sahibinin eline geçecek net getiridir. Mevduat faizi aşağıdaki formülle hesaplanır.

Mevduat faizi hesaplaması yapılırken önce brüt faiz kazancı bulunur. Daha sonra brüt faiz getirisi üzerinden yapılacak kesintiler düşülür ve net mevduat faiz getirisine ulaşılır.

Mevduat Nedir?

Mevduat, bir kişi ya da kuruma ait olan paranın bir banka hesabına yatırılmasıdır. Sermaye sahiplerinin güvenlik, işlem kolaylığı, harcama kolaylığı gibi nedenlerle bankalara yatırdıkları paraya mevduat denir. Üç mevduat türü bulunur ve şu şekildedir:

  • Vadesiz Mevduat: Sermaye sahibinin bankaya yatırdığı para üzerinde her türlü tasarrufu her an gerçekleştirebileceği, herhangi bir getirisi olmayan ancak hiç bir limit olmaksızın üçüncü kişilere para transferi yapılabilen bir hesap türüdür. Üçüncü kişilerin yaptıkları para transferlerinin alınabilmesi ve her an çekilebilmesi de vadesiz mevduat ile mümkündür.
  • Vadeli Mevduat: Bankaya yatırılan paranın belirli bir süre için önceden belirlenmiş mevduat faizi oranı ile bağlanması durumunda kullanılan mevduat hesabı türüdür. Vadeli mevduat hesaplarında vade sonuna kadar para kullanılamaz, kullanılması durumunda ise o kullanıldığı güne kadar tahakkuk etmiş faiz kaybolur.
  • İhbarlı Mevduat: Mevduat ve Katılım Fonları Hakkında Tebliğ'in 3.b maddesinde belirtilmiş, paranın çekileceği günden 7 gün önce yazılı bildirim yapılması durumunda paranın çekilebileceği mevduat hesabıdır. İhbarlı mevduat hesabı genellikle döviz cinsinden yüksek tutarlı mevduatlarda kullanılır.

Mevduat Hesabı Nedir? 

Mevduat hesabı, sermaye sahiplerinin bankalarda açtıkları, paranının banka tarafından muafaza edildiği ve sermaye sahiplerinin para yatırıp çektikleri hesap türüdür. Mevduat sahipleri, mevduat hesapları üzerinden elektronik fon transferi (EFT), havale, SWIFT veya benzeri yollarla üçüncü kişilere para gönderip aynı yollarla üçüncü kişilerden para alabilir. Vadesiz, vadeli, ihbarlı mevduat veya kur korumalı vadeli mevduat hesabı açılması için öncelikle vadesiz mevduat hesabı açılmalıdır. Mevduat hesaplarındaki paralar serbestçe çekilebilirken, mevduat hesabındaki paradan alışveriş yapmak için banka kartına sahip olmak gerekir. Banka kartı ile yapılan alışverişler bağlı mevduat hesabındaki tutardan düşer. 

Mevduat Hesabı Çeşitleri Nelerdir?

Mevduat hesaplarının çeşitleri aşağıdaki gibidir.

  • Vadesiz Mevduat Hesabı: Paranın yatırılıp banka tarafından muhafaza edildiği, hesaptaki paranın her an nakit olarak ya da transfer işlemi ile çekilebileceği hesap türüdür.
  • Vadeli Mevduat Hesabı: Vadesiz mevduat hesabında bulunan paranın tamamının ya da bir bölümünün bir başka hesaba aktarılarak belirli bir vade ve faiz oranıyla bağlandığı mevduat hesabı türüdür. Vadeli mevduat hesabında vade sonuna kadar para çekilemez. Çekilmesi durumda ise herhangi bir faiz getirisi elde edilemez. Faiz getirisinin elde edilmesi için vade sonuna kadar hesaptan para çekilmemelidir.
  • Kredili Mevduat Hesabı (KMH): Tüketicilerin anlık hızlı ihtiyaçları veya otomatik fatura ödemeleri gibi işlemlerini kolayca yapabilmeleri için açılan kredidir. Kredili mevduat hesabında, hesapta para olmasa da hesap bankanın belirlediği limitler çerçevesinde eksi değerlere düşebilir ve hesapta para olmadan da ödemeler yapılabilir. Kredili mevduat hesabının kullanılması durumunda kullanılan tutara akdi faiz oranı uygulanır.
  • Döviz Mevduat Hesabı: TL dışı, Amerikan doları, euro, İngiliz sterlini ve diğer döviz cinslerinin olduğu mevduat hesap türüdür.
  • Dönem Ödemeli Mevduat Hesabı: Genellikle 1 yıl ve daha uzun vadeli olarak açılan dönem ödemeli mevduat hesabında aylık ya da üç aylık dönemlerde sermaye sahibine faiz ödemesi yapılır. Ancak anaparaya erişim vade sonuna kadar olmaz. Sermaye sahibi önceden belirlenmiş dönemlerde faiz getirisini alır ancak anaparayı almak için vade sonunu bekler.
  • Birikim Mevduat Hesabı: Sermaye sahibinin tercihine göre günlük, haftalık, aylık ya da yıllık olarak açılabilen, genellikle kısa vadeli bağlanan ve ara dönemlerde hesaba para ekleyerek birikim yapmaya olanak sağlayan mevduat hesabı türüdür.
  • Kur Korumalı Mevduat Hesabı: Vadeli bir mevduat hesap türü olan Kur Korumalı Mevduat Hesabı, TL cinsinden olan mevduatın Amerikan doları karşısında değer kaybedememe garantisi veren mevduat hesabıdır. Kur korumalı mevduat hesabında önceden belirlenen faiz ve vadeye göre para bağlanır. Vade sonunda faiz getirisi ile birlikte toplam tutarın Amerikan doları cinsinden bağlandığı günde karşılık geldiği tutardan daha düşük olması durumunda, tutarın Amerikan doları cinsine göre olan kaybının karşılandığı mevduat hesabıdır.

Vadesiz Mevduat Hesabı Nedir?

Vadesiz mevduat hesabı, sermaye sahiplerinin bankaya yatırdığı paraların bulunduğu hesap türüdür. Vadesiz mevduat hesabında sermaye sahipleri paralarını istedikleri zaman çekebilir, her türlü şekilde değerlendirebilr. Vadeli mevduat hesaplarında üçüncü kişilerle elektronik fon transferi (EFT), havale, SWIFT gibi yollarla para alışverişi yapılabilir. Vadesiz mevduat hesaplarının sermaye sahibine herhangi bir faiz getirisi bulunmaz.

Vadeli Mevduat Hesabı Nedir?

Vadeli mevduat hesabı, hesaptaki paranın belirli bir vade ve faiz oranı ile bağlandığı, sermaye sahibine faiz getirisi sağlayan hesap türüdür. Vadeli mevduat hesapları genellikle aylık olarak açılır ancak gün hesabı ile belirlenir. En popüler vadeli mevduat hesabı vadesi 32 gündür. 3 ay, 6 ay veya 1 yıllık vadeli hesap açılabilir. Özellikle faiz oranlarının sürekli olarak değiştiği ekonomilerde mudilerin vadelerini ekonomik koşullara göre belirlemeleri önerilir. Faizlerin düşüş eğiliminde olduğu bir ekonomide daha uzun süreli vade belirlemenin daha yüksek faiz oranından daha uzun süre faydalanma şansını sağladığı gözlemlenirken, faizlerin yükseliş eğiliminde olduğu ekonomilerde ise kısa dönemli vadelerle paranın bağlandığı gözlemlenir.

Kredili Mevduat Hesabı (KMH) Nedir?

Kredili mevduat hesabı, hesap içerisinde herhangi bir tutar bulunmasa dahi belirli bir kredi limiti tutarında nakit para çekilebilen bir hesap türüdür. Kredili mevduat hesabında (KMH) hesap bakiyesi eksiye geçerek müşteriye hesapta para olmaksızın hızlı ve önemli ödemelerini yapması imkanı sağlanır. Kredili mevduat hesabının en büyük avantajlarından birisi ise otomatik ödeme talimatı verilmiş fatura ve geri ödemelerin hesapta para olmasa bile son ödeme tarihi kaçırılmadan ödenmesini sağlamasıdır. Ancak kredili mevduat hesabından kullanılan tutarın faizi olur ve bu faiz dönem sonunda banka tarafından müşteriden tahsil edilir.

Döviz Mevduat Hesabı Nedir?

Döviz mevduat hesabı, yabancı para cinsinden açılan mevduat hesabıdır. Genellikle Amerikan doları ve euro olan döviz mevduat hesapları; İngiliz sterlini, İsviçre frangı gibi çeşitli yabancı döviz cinsleri için de açılabilir. Döviz mevduat hesapları vadeli ve vadesiz olmak üzere ikiye ayrılır. Vadesiz döviz mevduat hesaplarının çalışma prensibi, Türk lirası vadesiz mevduat hesaplarıyla aynıdır. Vadeli döviz mevduat hesaplarına ise sermaye belirli bir vade ve faiz oranı üzerinden faiz getirisi sağlar. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre Türkiye'de yerleşik kişilere ait yaklaşık 192 milyar Amerikan doları karşılığı döviz mevduatı vardır.

Kur Korumalı Mevduat Nedir?

Kur korumalı mevduat, Türk lirası cinsinden faiz kazandıran ancak Türk lirasının olası değer kaybı karşısında mudilerin anaparalarını koruma altına alan, vade sonundaki anapara ve faiz toplam tutarının aynı dönem sonunda Amerikan doları karşısında daha düşük olması durumunda, arada kalan farkın karşılandığı vadeli mevduat hesabı türüdür. Kur korumalı mevduat hesabı, 21 Aralık 2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2021/14 sayılı Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarınına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ ile düzenlenmiş, 17 Aralık 2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı uyarınca kur korumalı mevduat hesaplarının süresi 31 Aralık 2023 tarihine kadar uzatılmıştır. İlgili mevzuat uyarınca kur korumalı mevduat hesapları 3 ay, 6 ay veya 1 yıl vadeli olabilir.

Mevduat Hesabı Faiz Oranları Nasıl Belirlenir?

Mevduat faiz oranları serbest piyasada arz-talep dengesi ile belirlenir. Bankalar, kullanıcılarından elde ettikleri likiditeyi, diğer kullanıcılarına kredi ve kredi kartı vasıtasıyla kullandırır. Bu sirkülasyon sürecinin karlı bir şekilde sonuçlandırılması için her iki işlemin maliyetine bakılır. Likidite arzı ve talebi mevduat hesabı faiz oranlarını belirler. Ayrıca merkez bankalarının gösterge faiz oranları, enflasyon ve bunlar gibi çeşitli faktörler mevduat hesabı faiz oranlarının belirlenmesinde etkili olur. Mevduat hesabı faiz oranları aşağıdaki unsurlara göre belirlenir.

Arz talep dengesi: Bankaların verdikleri kredileri, gelirleri ve bilanço hedefleri mevduat faiz oranlarını etkileyen faktörlerdir. Daha fazla kredi veren bankanın daha fazla mevduata ihtiyacı olur. Verdikleri kredinin artması sonucunda daha çok mevduata ihtiyaç duyan bankalar, daha fazla para çekmek için mevduat faiz oranlarını artırır. Bankalar mevduat alarak borçlanır. Borçlanmayı azaltmayı hedefledikleri dönemlerde ise faiz oranlarını düşürerek daha az mevduatın gelmesini ve toplam borçlanmayı düşürmeyi amaçlar. Bunun sonucunda bankalar mevduat faiz oranlarını düşürür.

Para politikaları: Merkez Bankalarının para politikaları, mevduat faiz oranlarının belirlenmesindeki önemli faktörlerdendir. Bankalar, borçlanmalarının önemli bir bölümünü merkez bankasından yapar. Bu borçlanma, genellikle politika faizi, gecelik repo faizi ya da geç likidite penceresi gibi enstrümanların faiz oranları üzerinden gerçekleştirilir. Merkez bankası faiz oranlarının düşmesi, bankaların daha düşük bir faiz oranı ile borçlanması anlamına gelir ve bu durumda sermaye sahiplerinden daha az mevduat toplama ihtiyacı duyulur. Bu yüzden de mevduat faizleri merkez bankası faiz politikaları ile ilişkilidir. Merkez bankası faizleri artarsa mevduat faizleri de artar, merkez bankası faizleri düştüğünde ise mevduat faizleri düşer.

Mevduat Hesabı Nasıl Açılır?

Mevduat hesabı açmak için öncelikle bankaların müşterisi olmak gerekir. Bankaların müşterisi olmak için encazip.com üzerinden şubeye gitmeden işlem yapılabilir. Bankaların müşterileri internet üzerinden, mobil bankacılık kanallarından, banka şubelerinden veya bankaların çağrı merkezlerinden mevduat hesabı açabilir. Bankalarda mevduat hesabı açtırmak için tek şart 18 yaşını doldurmuş olmaktır. 18 yaşını doldurmamış kişiler, sadece velayet sahipleri aracılıyla mevduat hesabı açabilir.

Mevduat Hesabı Açmak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Mevduat hesabı açmak için bankaların müşterisi olmak gerekir. Bunun için gerekli belgeler kimlik belgesi, ikametgah adresini kanıtlayan bir belge (e-devlet üzerinden alınabilen ikametgah belgesi, kredi kartı ekstresi, elektrik faturası vb.) ve başvuru formudur.

Kimler Mevduat Hesabı Açabilir?

18 yaşını doldurmuş herkes bazı istisnalar dışında (öğrenci hesabı, yasal vasinin imzası ile açılan hesaplar vb.) mevduat hesabı açabilir. 18 yaşını doldurmuş kişiler belirli bir sermayeye sahip olmaları durumunda vadeli mevduat hesabı da açabilir.

 

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili İçerikler

17 Mart 2023 tarihinde yayınlandı.
Son Güncelleme: 4 Haziran 2024
EnCazip Ekibi
EnCazip Ekibi
Yazar
Yazar Hakkında
encazip.com’un amacı, tüketicilere her durumda tasarruflu ve cazip olanı gösteren bir kutup yıldızı olmaktır. Tüketicilerin tasarruf etmelerini ve bu süreçte kendilerini güvende hissetmelerini hedefler.
Detaylı Bilgi