Serbest Elektrik Piyasası
Mıknatıs Nedir

Mıknatıs Nedir?

Manyetik alan oluşturarak maddeleri iten veya çeken nesneye mıknatıs denir.

Mıknatıs Nedir? Sayfa Özeti

Mıknatıslık etkisi, iki karşı uçtaki kutupların etkileşimi ile çekim kuvvetini, itme kuvvetini veya hareketsizlik/tepkisizlik olayını gösterir. Mıknatıs çok eski tarihlerden günümüze kadar gelmiş ve birden çok kullanım alanına sahip bir malzemedir.

Mıknatısı Kim Buldu?

Mıknatıs taşının bulunması M.Ö. 500’lü yıllara dayanmaktadır. Yunanlılar tarafından keşfedilen mıknatıs taşının ilk uygulama alanı olan denizci pusulalarında kullanılması ise Avrupa’da M.S. 1100-1200 yılları arasındadır. Gemi ve diğer deniz araçlarının navigasyonu olarak kullanılan pusulaların mekanizmalarında mıknatısların kullanılmaya başlanması ile birlikte mıknatıs nesnesinin yayılıp yaygınlaşarak diğer eşya ve nesnelerde de yer almaya başladığı bilinmektedir.

Mıknatıs Nasıl Yapılır?

Dünyada birçok farklı bölgede kendiliğinden oluşmuş doğal mıknatıslar bulunmaktadır. Bunların yanı sıra yapay mıknatıslar da üretilmektedir. Alnico, çelik, su ve eklenen diğer kimyasallar ile uygulanan işlemlerden sonra yapay mıknatıs elde edilmiş olur. Mıknatıs yapma aşamaları şunlardır:

  • 800 santigrat derecelik sıcaklıkta çelik karbon maddesi çözülür.
  • Ortaya ostenitin adı verilen bir sıvı çıkar ve ostenitin 260 santigrat derecelik ısıda soğumaya bırakılır.
  • Isı düşmesiyle birlikte ortaya marstentin adı verilen bir sıvı çıkar ve marstentin demirin içerisinde bulunan demir karbon çözeltisi olarak tanımlanır.
  • Elde edilen karışım kalıplara dökülerek soğumaya bırakılır ve mıknatıslık özelliği kazandırılmış yapay mıknatıs elde edilmiş olur.

Mıknatıs Hangi Maddeden Yapılır?

Mıknatıslar alnico yani kobalt-nikel-alüminyum karışımı, çelik, su ve karbon maddeleri kullanılarak yapılmaktadır. Mıknatıslık özelliği kazandırmak ve manyetik alan oluşturmak için elde edilen marstentin alaşımı mıknatısın etki alanını ortaya çıkarır.

Mıknatıs Ne İşe Yarar?

Mıknatısların günlük hayattaki kullanım alanları oldukça geniştir. En genel şekilde metalleri diğer maddelerden ayırmak için kullanılırken, enerji ve teknoloji alanlarında da birçok farklı kullanım şekli bulunmaktadır. Manyetik iğnelerde, pusulalarda, küçük ev aletlerinde, beyaz eşyalarda, santral ve tesislerde mıknatısların manyetik alan özelliklerinden yararlanılmaktadır.

Mıknatısın Özellikleri Nelerdir?

Mıknatısların özellikleri şunlardır:

  • Mıknatısların özgül ağırlıkları ortalama 2,7 gr/santimetreküptür. Elektromıknatıs özgül ağırlığı ise mıknatısın aksine tanımsızdır.
  • Mıknatıslarda kuzey ve güney olmaz üzere 2 kutup mevcuttur. Bu kutuplar karşılaştığında zıt olanlar birbirini çekerken, aynı olanlar birbirini itme özelliği gösterir.
  • Mıknatıslar bölündükçe mıknatıslık özelliğini kaybetmez. Her bölündüğü kısmında manyetik alan kuvveti göstermeye devam eder.
  • Mıknatıslarda bulunan manyetik alan kuvveti sayesinde birçok teknolojik araç gereç üretilebilmiş ve dünyanın merkezinde bulunan çekim özelliği manyetik alan sayesinde açıklanmıştır.

Mıknatıs Çeşitleri

Mıknatıslar kendi içlerinde doğal mıknatıs ve yapay mıknatıs olmak üzere iki ana başlıkta incelenir. Doğal mıknatıslar kendiliğinden oluşmuş mıknatıslarken, yapay mıknatıslar insan müdahalesi ile mıknatıslık özelliği olmayan maddelere manyetik alan ve mıknatıslık özelliği yüklenmesi ile oluşur. Yapay mıknatıslar ise Sabit Mıknatıs ve Elektromıknatıs olacak şekilde iki alt başlığa ayrılmaktadır. Mıknatıs çeşitleri şunlardır:

  • Sabit Mıknatıs: Hammaddeleri demir ve çelik olan sabit mıknatıslar, kullanım amacına ve kullanım şekline göre farklı ebatlarda üretilmektedir. Güçlü manyetik alan oluşturan sabit mıknatısların formları genellikle U şeklinde, at nalı şeklinde veya silindir şeklinde tasarlanır. Sabit mıknatıslar hem doğada kendiliğinden mıknatıslaşmış yapıdaki maddelerden elde edilebilir hem de alnico, çelik tozu gibi maddelerin karışımlarından elde edilebilir. Hareket enerjisini elektrik enerjisine ya da elektrik enerjisini hareket enerjisine çevirmede sabit mıknatıslar kullanılmaktadır.
  • Elektromıknatıs: Demir veya çelik maddelerine elektrik akımını ileten bir tel sarılarak mıknatıslık özelliği kazandırılan nesneye elektromıknatıs adı verilir. Elektromıknatısların mıknatıslık özellikleri yalnızca akım ileten telden elektrik geçtiği zamanlarda kullanılmaktadır. Elektromıknatıslar teknolojik cihazların hoparlör ve mikrofonlarında, buzdolabı motorunda, çamaşır makinası motorunda ve elektrikle çalışan çeşitli aletlerin adaptörlerinde bulunmaktadır.

Mıknatısın Kullanım Alanları Nelerdir?

Mıknatıs; pusula yapımında, çöp yığınlarındaki kobalt, nikel ve metal gibi maddelerin ayrıştırılmasında, sıvıların içerisinde bulunan metallerin ayrıştırılmasında, asansör raylarının yapılmasında, elektrik santrallerinde elektrik üretiminde, kapı zillerinde, tren rayları içerisinde sürtünmeyi azaltmada, hoparlörlerde ve elektrikli motorlarda kullanılmaktadır.

Mıknatıs Nasıl Demanyetize Edilir?

Mıknatısın artık kullanılmayacak hale gelmesinde kendi kendisini demanyetize etme özelliği büyük rol oynamaktadır. Yeniden işlenmek ya da geri dönüştürülmek için kendi kendine demanyetizme olmayan mıknatıslar farklı yöntemlerle de mıknatıslaşma özelliğinden ayrıştırılabilir. Örneğin mıknatısların Cruie noktası fazla ısıya maruz bırakılarak manyetik alan oluşturması engellenebilir. Bir diğer örnek ise mıknatıslara çekiç veya benzer bir alet ile darbe uygulamak. Bu örnek her mıknatıs için geçerli olmamakla beraber, her darbe alışında ve çekiçle basınç uygulandığında mıknatısların manyetikliği azaltılarak yok edilebilir.

Mıknatıs Kutupları Nedir?

Mıknatıs kutupları manyetiklik özelliğinin en çok görüldüğü mıknatıs uçlarıdır. 2 ucu olan mıknatıslarda kutuplar N ve S harfleriyle gösterilmektedir. Kuzey ve güney kutuplarında toplanan demir tozları, zıt yönlü maddelerle karşılaştığında çekme, aynı yönlü maddeler ile karşılaştığında itme kuvveti uygulanır. S ve N kutuplarının özellikleri birbirlerinden farklıdır.

Mıknatısın Gücü Biter Mi?

Mıknatısların gücü belirli durumlarda kendiliğinden veya bir müdahale ile bitebilir. Mıknatıslar yoğun ısıya ya da sert darbelere karşı manyetiklik özelliklerini kaybeder. Aynı şekilde büyük manyetik alana sahip mıknatısların, küçük manyetik alana sahip mıknatıslarla aynı yerde durması veya beraber kullanılması küçük manyetik alana sahip mıknatısların güçlerinin bitmesine sebep olur.

Mıknatısın Ömrü Ne Kadardır?

Mıknatıs ikiye bölünürse ne olur? Ömrü biter mi? gibi merak edilen sorulara karşılık olarak neodyum mıknatısların ve diğer mıknatıs çeşitlerinin belirli kullanım süreleri yoktur cevabı verilebilir. Mıknatıslar fazla ısıya maruz bırakılmadığı, kuru ve nemsiz yerlerde muhafaza edildiği sürece uzun süreler rahatlıkla kullanılabilmektedir.

Doğal Mıknatıs Nedir? Nerde Bulunur?

Doğal mıknatıs nedir sorusunda dünya üzerinde kendiliğinden oluşmuş ve işlenmemiş halde bulunan mıknatıslardır cevabı verilebilir. Doğal mıknatısların en sık görüldüğü yerler arasında Türkiye’nin de içinde bulunduğu Amerika ve Brezilya bölgeleri yer almaktır. Türkiye’de en çok Manisa ilinde doğal mıknatısların çıkarıldığı bilinmektedir.

Doğal Mıknatıs Taşı Nasıl Anlaşılır?

Bir mıknatısın doğal mı sahte mi olduğunu anlamak için kaplama rengine ve iç rengine bakılmalıdır. Doğal mıknatısların hem dışı hem de içi aynı renk olduğundan, mıknatısın kırılan veya koparılan bir bölümünden iç ve kaplama rengi karşılaştırılarak anlaşılabilir. Benzer şekilde mıknatısları çakmak ya da mum ile ısıtarak kaplama renginin aktığı ve sahte olduğu kanısına varılabilir. Mıknatısın orijinal olduğunu anlamak için biyoenerji bölümlerinden gerçeklik testi de yaptırılabilmektedir.

Mıknatıs Neleri Çeker?

Mıknatısların etki ederek çekme eyleminde bulunduğu maddeler şunlardır:

  • Metal
  • Demir
  • Çelik
  • Nikel
  • Kobalt vb.

Mıknatıs Çeliği Çeker mi?

Mıknatıslar demir bileşenine sahip çelik maddeyi çekerler. Mıknatısların etki edebileceği ve kuvvet göstereceği metaller arasında çelik de bulunmaktadır.

Mıknatıs Altını Çeker mi?

Mıknatıslar ferromanyetik özellikler taşımayan maddeleri çekmezler. Altın da bu maddelerden biridir. Metal özelliği bulunmayan veya yarı metal özelliği bulunan maddeler mıknatısların çekim kuvvetlerine girmezler ve mıknatıslara etki etmezler. Dolayısıyla mıknatıs soy metal olan altını çekmez ve etkisizdir.

Mıknatıs Bakırı Çeker mi?

Mıknatıslar ferromanyetik özellikler taşımayan maddeleri çekmezler. Bakır da bu maddelerden biridir. Metal özelliği bulunmayan veya yarı metal özelliği bulunan maddeler mıknatısların çekim kuvvetlerine girmezler ve mıknatıslara etki etmezler. Dolayısıyla mıknatıs bakırı çekmez ve etkisizdir.

Mıknatıs Formülü Nedir?

H= Amper/Metre, M= Mıknatıs Kutup Şiddeti ve B=Boşluk olmak üzere mıknatıs formülü aşağıdaki gibidir:

mıknatıs formülü nedir

Mıknatıs Fiyatları?

Mıknatıs çeşitleri ebatlarına ve işlevselliklerine göre farklı şekillerde fiyatlandırılmaktadır. Basit kullanım alanları için normal mıknatıslar (pusulalar, monitörler, mikrofonlar, kapı zilleri gibi) ve daha büyük ölçekli kullanım alanları için seramik mıknatıslar (jeneratörler, buzdolapları, elektrikli motorlar gibi) hem yapıları hem de güçleri değiştiğinden çok uygun fiyatlardan, pahalı ve maliyetli tutarlara kadar geniş bir ücret skalası mevcuttur.

Diğer Sayfalar

Statik Elektrik Nedir?Elektriği Kim Buldu? Elektrik Nasıl Keşfedildi?Nükleer Atık Nedir? Radyoaktif Atık Nedir?Amper Nedir?Andre-Marie Ampere Kimdir?Voltaj Nedir? Elektrik Akımı Nedir?Elektrik YüküWatt Nedir?James Watt Kimdir?Nükleer EnerjiGeorg Simon OhmIsaac NewtonSıfır Daire Elektrik AboneliğiManyetik Alan Nedir?Doğal Gaz Nedir?Radyasyon Nedir?Bobin Nedir?James Clerk Maxwell Kimdir?Gauss Yasası Nedir?Elektrik Potansiyeli Nedir?Nükleer Enerji Mühendisi Nedir?Maxwell Denklemleri Nedir?Carl Friedrich Gauss Kimdir?Elektrik Birimleri Nelerdir?Nükleer Reaktör Nedir?Elektromanyetik Nedir?Coulomb Yasası Nedir?Elektrik Alanı Nedir?Elektrostatik Nedir?Volta Pili Nedir?Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta Kimdir?En İyi Doğal Gaz SobasıHendrik Casimir Kimdir?Doğal Gaz Sobası Nedir?Albert Einstein Kimdir?Thomas Edison Kimdir?Nikola Tesla Kimdir?Işık Hızı Nedir?Jeneratör Nedir?Transistör Nedir?Jeneratörün Ana Parçaları Nelerdir?Türkiye'de Doğal GazPil Nedir?Manyetik Kuvvet Nedir?Wattmetre Nedir?Manyetizma Nedir?Elektrik Kablo Çeşitleri Nelerdir?Ohm Kanunu Nedir?Mıknatıs Nedir?Diyot Nedir?Ampermetre Devreye Nasıl Bağlanır?Elektrik Topraklama Nedir?Elektromıknatıs Nedir?Elektrikli Battaniye Nedir?Elektriksel İletken Nedir?Termik Santral Nedir?Termosifon Nedir?Ampul Nedir?Ampermetre Nedir?Buat Nedir?Dalga Enerjisi Nedir?Uzatma Kablosu Nedir?Elektrik Kablosu Renkleri ve Anlamları Nedir?Elektrikli Bisiklet Nedir?Elektrik Yangını Nasıl Çıkar?Edwin Hall Kimdir?Hall Olayı ya da Etkisi Nedir?Elektrik Kazaları Nasıl Önlenir?Michael Faraday Kimdir?Kısa Devre Nedir?George Westinghouse Kimdir?Doğal Gaz Sayacı Nedir?Isı Yalıtımı Nedir?Doğal Gaz Kaçağı Nasıl Anlaşılır?Doğal Gaz Tasarrufu Nasıl Yapılır?Elektrik Çarpması Nedir?Hidrolik Enerji Nedir?Alternatif Enerji Kaynakları Nelerdir?Doğal Gaz AcilDoğal Gaz Alarmı Nedir?Sir Adam Beck Kimdir?Elektrik ile İlgilenen Bilim AdamlarıFırın Ne Kadar Elektrik Harcar?Röle Nedir?