Elektrikte Kademeli Tarife Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Kademeli elektrik tarifesi, belirli tüketim limitlerini kapsayan tüketici grupları belirlenerek tüketim oranlarına uygun farklı elektrik birim fiyatı uygulanmasıdır. Kademeli elektrik tarifesi ile daha az kWh elektrik tüketen tüketicileri daha düşük fiyattan, yüksek kWh elektrik tüketen serbest elektrik tüketicileri ise yüksek fiyattan elektrik kullanır.

Kademeli elektrik tarifesi, 2/3950 sayılı ve 16/11/2021 tarihli kanun teklifi ile Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. Kademeli Elektrik Tarifesini içeren torba teklifin 31. maddesinde kanun değişikliğinin gerekçesi ve amacı şu şekilde belirtilmiştir:

Madde ile enerji verimliliğini artırmak amacıyla aynı abone grubunda yer alsa bile maliyet bazlı tarife metodunun yanında elektrik enerjisinin tasarruflu kullanılmasını teşvik edici, benzer abone gruplarında fazla tüketim yapanların fazla tüketimin maliyetine katlanması amaçlanmaktadır. Bu düzenleme ile maliyetler için bir çalışma yapılması, gerekli olan abone grubu için normal tüketim tüketim miktarına uygun olarak bir kademe belirlenmesi ve oluşan tüketim artışından kaynaklanan ilave maliyetlerin bu kademe üstünde tüketim yapan aynı abonelere yansıtılması amaçlanmaktadır.

Kademeli elektrik tarifesi ile 6446 sayılı elektrik kanununun güncellenmesi sonucunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, tüketim kademelerini ve limitlerini belirleme yetkisini edinmiştir.

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 17. maddesinin dördüncü fıkrasının üçüncü cümlesine “abone grupları” ibaresinden sonra gelmek üzere “bu elektrik abone grupları için elektrik enerjisi tüketim miktarına göre farklı” ibaresi eklenmiştir.”

Kademeli elektrik tarifesinin başlangıçta yalnızca mesken abone grubuna uygulanması beklenmektedir. Uygulanması beklenen tüketim miktarının aylık 130 kWh ile 150 kWh (115 TL ve 137 TL elektrik faturası bedeli) olduğu ifade edilmektedir. Bu limitin altında elektrik faturası ödeyen tüketiciler, mevcut fiyatlardan daha ucuz; bu limitin üzerinde elektrik kullanımı olanlar ise daha yüksek fiyatlardan elektrik kullanacaktır.

Kademeli Elektrik Tarifesi Nedir?

Kademeli elektrik tarifesi, az elektrik tüketen tüketicilerin düşük, çok elektrik tüketen tüketicilerin ise yüksek fiyattan elektrik kullanmasını sağlayacak yeni elektrik tarifesi uygulamasıdır.

Kademeli elektrik tarifesi ile ilgili kanun değişikliği, 2/3950 sayılı kanun teklifi ile Adalet ve Kalkınma Partisi İstanbul Milletvekili Osman Boyraz ve 53 milletvekilinin önergesi ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonuna 16/11/2021 tarihinde getirilmiştir. Bu önerge ile birlikte 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda gerekli güncellemeler yapılarak kademeli tarife oluşturma yetkisi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (EPDK) verilmektedir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) konu ile ilgili çeşitli çalışmaları olmakla birlikte resmi çalışmalar, kanunun Türkiye Büyük Millet Meclisinden geçmesinin ardından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının yönlendirmeleriyle EPDK tarafından yürütülecektir. Ancak EPDK’nin kademeli tarife limitini, mevcutta 1200 kWh olan yıllık serbest tüketici limitleri ile aynı seviyede belirlemesi beklenmektedir.

Kademeli elektrik tarifesi, Türkiye’de ilk olarak mesken harici abone gruplarına uygulanmıştır. Son kaynak elektrik tedarik tarifesi adı verilen uygulamada belirli bir tüketimi olan iş yeri ve sanayi abonelerine farklı, belirlenen limitin altında tüketimi olan abonelere ise farklı fiyat uygulaması getirilmiştir. 2021 yılında yıllık 3 milyon kWh (aylık 250 bin TL elektrik faturası) tüketimi olan abonelere piyasa fiyatlarına göre değişken tarife uygulanırken bu limitin altında tüketimi olan abonelere EPDK tarafından belirlenen birim fiyatlar uygulanır. Evler için uygulanacak kademeli tarife de bu uygulamanın küçük ölçeklisi olarak nitelendirilebilir.

Kademeli elektrik tarifesi uygulamasını ve bu uygulama ile birlikte elektrik piyasasında yaşanacak gelişmeleri değerlendiren encazip.com kurucusu Çağada Kırım’ın uygulama hakkındaki yorumları şu şekildedir: “Elektrik piyasasında mevcutta çapraz sübvansiyon yapılmakta, evlerdeki elektrik fiyatlarını düşük tutmak uğruna tüm yük sanayi, ticarethane ve tarımsal sulama abone gruplarının üzerine yüklenmekteydi. Ancak bu durumun makro ekonomiye etkisi oldukça olumsuz oldu ve artan girdi maliyetleri ile ev tüketicileri düşük elektrik faturası ödese bile aradaki farktan fazlasını market ve diğer alışverişlerinde harcamaktaydı. Kademeli tarife uygulaması ile birlikte aynı zamanda maliyet bazlı uygulamaya da geçilecek ve her abone grubu için gerçek maliyetlerden fiyatlandırma yapılacak. Ancak tarifenin kademeli olması, sosyal açıdan olumlu, zira düşük gelirli abonelere uygulanan fiyatlar çok düşük, yüksek gelirliye ise çok daha yüksek olacak. Bu uygulama elektrik piyasasını çok daha sürdürülebilir bir hale getirecek ve bunun ülkeye katkısı çok yüksek olacak.”

Kademeli Elektrik Tarifesi ile İlgili Kanun Nedir?

Kademeli elektrik tarifesi ile ilgili kanun, 2013 yılında 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Kanunudur. Elektrik Piyasası Kanunun 17. maddesinde yapılacak güncelleme ile uygulamaya girecektir. Kademeli elektrik tarifesinin uygulanabilmesi için gerekli kanun değişikliği önergesi 16/11/2021 tarihinde Adalet ve Kalkınma Partisi İstanbul Milletvekili Osman Boyraz ve 53 Milletvekili tarafından verilmiştir.

Kanun teklifi ile ilgili çeşitli detaylar basına yansımış, özellikle Sabah Gazetesi’nden Barış Şimşek’in haberinde konuyla ilgili detaylar kamuoyuna aktarılmıştır.

Kademeli Elektrik Tarifesi Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Kademeli elektrik tarifesi ile ilgili kanunun kasım ayında Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilmesi ve sonrasında 1 Ocak 2022 tarihinde yürürlüğe girmesi beklenmektedir. Konu ile ilgili herhangi bir resmi açıklama yoktur ancak elektrik piyasası dinamikleri göz önünde bulundurulduğunda uygulamanın 1 Ocak 2022 tarihinde yürürlüğe girmesine kesin gözüyle bakılmaktadır.

Kademeli Elektrik Tarifesi Tasarruf İçin Neden Önemlidir?

Elektrik fiyatlarının ucuz tutulması, tüketicilerin kullanım alışkanlıklarını değiştirmemesine ve enerji tasarruflu aletler için dönüşüme engel olur, dolayısıyla elektrik fiyatları ucuz tutulduğunda tüketicilerin tasarrufa yönlendirilmesi oldukça zor olur. Elektrik fiyatlarının artırılması, özellikle de kademeli tarife uygulaması ile az tüketene ucuz, çok tüketene pahalı fiyatlandırılma yapılması tüketicileri daha az elektrik tüketmeye yönlendirir.

Ülkemiz enerji kaynakları açısından zengin değildir ve fosil kaynaklar açısından zengin olmayan her ülke gibi enerjide dışa bağımlıdır. Bu da enerji fiyatlarının, petrol ve doğal gaz gibi kaynakların; piyasa fiyatları ile döviz kurlarına bağımlı olması demektir. Elektrik girdi maliyetleri abone grubu fark etmeksizin aynıdır. Elektrik maliyeti ülke genelinde bir “sıfır toplam oyunu” gibi değerlendirilir. Bir abone grubunun fiyatı düşerse fark, diğer bir abone grubu tarafından sübvanse edilir. Kademeli elektrik tarifesi ile bu durum ortadan kalkacak ve özellikle ev tüketicilerinin tasarrufa yönlendirilmesi; enerji ekonomisine ve ülkemizin cari dengesine olumlu etki edecektir.

Kademeli Elektrik Faturası Elektrik Faturasını Nasıl Etkileyecek?

Kademeli elektrik faturası uygulamasında aylık 130 kWh ile 150 kWh (115 TL ile 137 TL elektrik faturası) tüketimi olan tüketicilere uygulanacak elektrik fiyatlarının; piyasa maliyetlerinin yaklaşık % 10 altında olması bekleniyor. Aylık 130 kWh ile 150 kWh üzerinde elektrik tüketen tüketicilere uygulanacak fiyatların ise piyasa maliyetinin yaklaşık % 20 kadar üzerinde olması beklenmektedir.

Kademeli elektrik tarifesi ile aylık 130 TL ve altında ödeyen yaklaşık 6 milyon elektrik abonesi daha ucuz elektrik faturası ödeyecek, bu tutarın üzerinde tüketim yapan yaklaşık 29 milyon elektrik abonesinin faturası yükselecek. Kademeli tarife ile elektrik faturası hesaplama sırasında esas alınacak elektrik birim fiyatı değişmiş olacak.

Kademeli Elektrik Tarifesine Nasıl Başvurulur?

Kademeli elektrik tarifesi otomatik olarak devreye girecek ve tüm tüketiciler herhangi bir başvuru yapmaksızın kademeli tarifeye geçirilecektir.

Kademeli Elektrik Tarifesi ve Üç Zamanlı Elektrik Tarifesi Farkı Nedir?

Kademeli elektrik tarifesi aylık tüketim miktarının EPDK tarafından belirlenen limiti geçtiğinde daha pahalı fiyatlandırılmasıdır. Üç zamanlı elektrik tarifesi ise günün belirli saatlerinde tüketilen elektriğin daha ucuz fiyatlandırılmasıdır. Üç zamanlı elektrik tarifesi için elektrik saati değiştirilmelidir, kademeli elektrik tarifesi için ise elektrik saati değiştirmeye gerek yoktur; belirlenen limit aşıldıysa fatura pahalı fiyattan hesaplanır.

Diğer Sayfalar