Cari Açık Nedir?

Cari açık, bir ülkenin dış ülkelere satış yapmasıyla giren para ile (ihracat) dış ülkelerden alım yapmasıyla çıkan para arasındaki açıklığı ifade eder. Ekonomik dengenin temelidir. Halk arasında gelir-gider dengesi olarak adlandırılır.
Cari Açık Nedir? Türkiye'de Cari Açık Ne Kadar?

En cazip bankayı anında bulun!

Ülkenin kazanç sağlayarak elde ettiği para ile harcamalarının arasındaki dengenin bozulması, yapılan harcamaların gelir düzeyinden daha fazla olması cari açık olarak tanımlanır. Uluslararası net ödemeler, kazançlar, borçlar, yatırımlar ve dış ülkeler ile ilgili tüm işlemler cari hesabı üstünden yapılır. Ülkelerin ödeme bilançosunun çıkması için cari hesabının yapılması gerekir. Yapılan cari hesabı sonucunda da ekonomi politikaları belirlenir. Cari açığın fazla görüldüğü ülkelerde mali işlemlerin daha disiplinli yapılması ve ihracat istihdamının artırılması gerekir.

Cari hesaplamalarında sadece ithalat ve ihracat verileri esas alınmaz. Tüm veriler ve kalemler göz önüne alınır sonucunda ise tüm verilere bakılır. Dış ticaret hesabının pozitif sonuç vermesi yeterli değildir. Total hesabın verdiği sonuç önemlidir.

Cari Açık Ne Kadar?

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın açıkladığı verilere göre 2023 yılının ocak ayında cari açık 9,85 milyar dolar olarak hesaplanmıştır. Ocak ayında hesaplanan verilere göre yıllık cari açık 51,7 milyar dolara yükselmiştir. Resmi rezervlerde ise 9,3 milyar dolar azalış görmüştür.

İstatistik verilerine göre geçen Aralık ayında cari açık 48,7 milyar dolarak olarak hesaplanmıştır. Ocak ayında açıklanan cari açık oranının 2,9 milyar dolar yükselmesiyle 51,7 milyar olarak açıklanmıştır. 2,9 milyar dolar artışın sebebi dış ticaret açığının artması olarak görülüyor.

Yoğun pandemi etkisinin hissedildiği 2021 yılının ocak ayında cari açık miktarı 36 milyar 599 milyon şeklinde açıklanmıştı. En yüksek cari açık oranı 2011 yılının mart ayında 9,4 milyar dolar ile görülmüştü ancak 2023 yılının ocak ayındaki 9,85 milyar dolarlık açık söz konusu oranı geçti.

Cari Açık Nasıl Hesaplanır?

Bir ülkenin cari hesabını açıklamak için sadece ithalat ve ihracat verileri göz önünde bulundurulmaz ödemeler dengesi ve sermaye hesaplarına ihtiyaç duyulur. Ödemeler dengesi; mal dengesi, hizmetler, yatırım gelirleri ve cari transferler ile oluşturulur.

Tüm verilerin toplanması sonucunda sonuç 0 üzerinden değerlendirilir. Sonucun pozitif olması cari fazlalığa işarettir. Sonuç 0’ın altında, negatifse cari açık var demektir. İşlem 0 gösteriyorsa denklik söz konusudur.

Cari açık hesaplamanın bir diğer yolu ise GSYİH verilerinin kullanılmasıdır. GSYİH verileri, belli bir dönemi kapsayan ülke sınırları içerisinde üretilen mal veya giren paraların vermiş olduğu verilerdir. GSYİH verilerine ülke sınırları içerisinde bulunan yabancı sermayenin de ürettiği ve kazandığı dahil edilir. Aynı zamanda GSYİH, kişi başına düşen milli gelirin de hesaplanmasını sağlar. GSYİH’in açılımı gayri safi yurt içi hasıladır.

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili İçerikler

12 Mayıs 2023 tarihinde yayınlandı.
Son Güncelleme: 22 Kasım 2023
EnCazip Ekibi
EnCazip Ekibi
Yazar
Yazar Hakkında
encazip.com’un amacı, tüketicilere her durumda tasarruflu ve cazip olanı gösteren bir kutup yıldızı olmaktır. Tüketicilerin tasarruf etmelerini ve bu süreçte kendilerini güvende hissetmelerini hedefler.
Detaylı Bilgi