Hall Olayı ya da Etkisi Nedir?

Hall olayı olarak da bilinen Hall etkisi, 1879 yılında Amerikan fizikçi Edwin Hall tarafından keşfedilen bir elektromanyetik etki durumudur.
Hall Etkisi Nedir? Kullanım Alanları Nedir?

Karşılaştırma yapmak istediğiniz sektörü seçin!

Manyetik alanda yer alan ve üzerinden elektrik akımı geçen bir iletkenin tümünde gerilim meydana gelmesi olayına Hall etkisi adı verilir. Gerilimin yönü ise daima elektrik akımının ve manyetik alanın yönüne dik olacak şekilde oluşur.

Hall Etkisi Formülü Nedir? 

Hall etkisinin formülü şu şekildedir:

Hall Olayı ya da Etkisi Nedir?


Formülde I harfi iletken oyunca meydana gelen akımı, B harfi manyetik akı yoğunluğunu, d harfi iletken kalınlığını, n harfi elektronların taşıyıcı yüklerinin yoğunluğu ve e harfi ise elektron yükünü ifade eder. Hall etkisinin ölçülmesinde kullanılan formül şudur:

Hall Olayı ya da Etkisi Nedir?


Hall Etkisi ya da Hall Olayı Çözümlü Sorular

Hall etkisi ile ilgili çözümlü soru örneği aşağıdadır:

2 cm genişliğinde ve 0,1 cm kalınlığında dikdörtgen şeklindeki bakır şeritten 10A akım geçiriliyor. Bu şerite dik olarak 1T değerinde bir manyetik alan uygulandığında oluşan Hall gerilimi kaç V olur? (atom başına bir serbest elektron olduğu varsayılacak olup bakır için yük yoğunluğu 8.10 28 elektron / m3 alınabilir, qe= 1,6.10 -19C)

Cevap:

Hall Olayı ya da Etkisi Nedir?


Hall Etkisi Deneyi

Hall etkisi deneyi aşağıdaki adımlar izlenerek yapılabilir: 

1) Deneyin yapılışı için gerekli olan düzenek şekildeki gibi kurulur:

Hall Olayı ya da Etkisi Nedir?


2) Lorentz kuvveti bağlantısı yapılır. 

3) Güç kaynağı ile avometreler aktif hale getirilir. 

4) Voltajı değiştirilerek ikinci avometredeki akım değeri 3.0 mA’e getirilerek birinci avometreden Hall Voltaj değeri belirlenip not alınır. Aynı işlem akım yönü değiştirilerek de yapılır. 

5) Aynı işlemler kontrol akım değeri sırasıyla 5.0, 7.0 ve 9.0 mA’ e getirilerek tekrarlanır ve değerler not alınır. 

6) Cihazlar kapatılarak manyetik alan yönü birinci mıknatıs gurubuyla aynı şekilde yerleştirilen 2 ve 3 numaralı mıknatıs gruplarıyla 2. adımdan itibaren işlemler tekrarlanır. 

7) Yarı iletkenin hangi tip olduğuna karar verilir. 

8) Her kontrol için ortalama Hall voltajı hesaplanarak not alınır. 

9) Not alınan Hall voltajı değerlerinin manteyik alan grafiği oluşturulur. 

10) Grafiklerin eğimleri ile kontrol akımlarına karşılık gelen Hall katsayıları ve yük yoğunlukları tespit edilerek not alınır. 

11) Değerlerin ortalaması alınarak not edilir. 

12) Yarı iletken maddelerin direnci tespit edilerek not alınır. 

13) Her kontrol akımındaki direnç değeri hesaplanır ve ortalamaları alınarak not edilir. 

14) Her kontrol akımındaki iletken değeri hesaplanır ve ortalamaları alınarak not edilir. 

15) Her kontrol akımındaki mobilite değeri hesaplanır ve ortalamaları alınarak not edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili İçerikler

11 Mart 2022 tarihinde yayınlandı.
Son Güncelleme: 19 Mart 2024
EnCazip Ekibi
EnCazip Ekibi
Yazar
Yazar Hakkında
encazip.com’un amacı, tüketicilere her durumda tasarruflu ve cazip olanı gösteren bir kutup yıldızı olmaktır. Tüketicilerin tasarruf etmelerini ve bu süreçte kendilerini güvende hissetmelerini hedefler.
Detaylı Bilgi